“สิม” อีสาน “วัดไชยศรี” มีเรื่องเล่าผ่านฮูปแต้มสุดคลาสสิก

สิม” ในภาษาอีสานหมายถึงโบสถ์ มาจากคำว่า สีมา สิมมา หรือพัทธสีมา ที่ปรากฏในคำจารึกบนแผ่นหินที่ประกาศเจตนาของผู้สร้าง ปักไว้ด้านหลังสิม ซึ่งมีปรากฏอยู่ทั่วไป ความหมายของสิม หมายถึงเขต หรืออาณาเขตที่กำหนดขึ้นเพื่อใช้ทำกิจกรรมในพระพุทธศาสนา เช่น เป็นเขตที่พระสงฆ์ใช้ประชุมทำสังฆกรรมบรรพชา และอุปสมบทพระภิกษุสงฆ์

ในภาคอีสาน มี “สิม” เก่าแก่อันทรงคุณค่า ทรงเสน่ห์อยู่ไม่น้อย โดยหนึ่งในนั้นก็คือ สิม “วัดไชยศรี” หรือ “วัดใต้” ตั้งอยู่ที่หมู่ 8 บ้านสาวะถี อ.เมือง จ.ขอนแก่น ซึ่งอยู่ห่างจากตัวจังหวัดขอนแก่นไปประมาณ 21 กิโลเมตร

วัดไชยศรี เป็นวัดเก่าแก่ที่มีโบสถ์หรือสิม ที่มีอายุกว่าร้อยปีเศษ เดิมมุงหลังคาด้วยแผ่นไม้ ซึ่งมีเอกลักษณ์คือ หลังคามีปีกยื่นทั้งสองข้างแบบสถาปัตยกรรมอีสานดั้งเดิม ต่อมาในปี พ.ศ. 2525 หลังคาทรุดโทรมจึงมีการรื้อและทำหลังคาขึ้นใหม่ เป็นแบบสถาปัตยกรรมรัตนโกสินทร์ ซึ่งเป็นที่นิยมในสมัยนั้น ส่วนฝาผนังทั้งด้านในและด้านนอกยังคงมีสภาพค่อนข้างสมบูรณ์ โดยเฉพาะจิตรกรรมฝาผนัง หรือ “ฮูปแต้ม” ที่ยังคงมีความเด่นชัด

“ฮูปแต้ม” หรือจิตรกรรมฝาผนังของวัดไชยศรี (ด้านในโบสถ์) เป็นการเขียนภาพอดีตพระพุทธเจ้า เรื่องพระเวสสันดรชาดก สินไซ (สังข์ศิลป์ชัย) ภาพเทพ บุคคลและสัตว์ต่างๆ ซึ่งด้านในห้ามสุภาพสตรีเข้า ส่วนผนังด้านนอกเป็นการเขียนภาพนรกเจ็ดขุม เรื่องพระเวสสันดรชาดก สินไซ และภาพทหารยืนเฝ้าประตู ถึงแม้เวลาจะผ่านมากว่าร้อยปีแล้วก็ตาม และแม้จะมีบางส่วนเลือนหายไปตามกาลเวลาบ้าง แต่ถือว่าฮูปแต้มของที่นี่ยังคงมีความชัดเจนและสวยงามอยู่มาก

ความเพลิดเพลินของการไปชมสิมคือ ได้ชมฮูปแต้มที่บอกเล่าเรื่องราวต่างๆ ผ่านภาพวาด ที่เกี่ยวข้องกับศาสนา หรือเกี่ยวข้องกับเรื่องราวของสินไซ

เรื่องราวในวรรณกรรมเรื่อง “สินไซ” มีอยู่ว่า ณ เมืองเปงจาล มีพระยากุศราช ซึ่งเป็นกษัตริย์ปกครอง มีมเหสีชื่อว่านางจันทาเทวี และมีน้องสาวชื่อนางสุมณฑา ต่อมามียักษ์ชื่อกุมภัณฑ์ มาลักลอบฉุดนางสุมณฑาไปเป็นมเหสี พระยากุศราชรู้ดังนั้นก็เสียใจจึงตัดสินใจออกบวชเพื่อตามหาน้องสาว จนได้พบกับลูกสาวทั้งเจ็ดของเศรษฐีเมืองจำปา เกิดชอบพอกันจึงลาสิกขา และกลับมาสู่ขอเป็นมเหสีรองทั้งเจ็ดคน

ต่อมานางจันทามเหสีเอก ได้คลอดลูกเป็นคชสีห์ เป็นราชสีห์เฉพาะลำตัว แต่มีส่วนหัวเหมือนช้างชื่อว่า สีโห และนางลุนธิดา ลูกสาวคนสุดท้องของเศรษฐีได้ลูกแฝด คนหนึ่งชื่อ “สินไซ” เพราะมีธนูและดาบออกมาด้วย ส่วนอีกคนมีรูปร่างเป็นหอยสังข์ จึงได้ชื่อว่า สังข์หรือสังข์ทอง ส่วนมเหสีอีก 6 คนคลอดเป็นเช่นคนปกติทั่วไป เรียกว่า กุมาร หรือท้าวทั้งหก ต่อมาเกิดการชิงดีชิงเด่นกัน นางจันทา นางลุน ท้าวสีโห ท้าวสินไซ และท้าวสังข์ ถูกใส่ร้ายว่าเป็นคนที่ไม่ดีต่อบ้านเมือง จึงถูกเนรเทศออกจากเมืองไปอยู่ป่า

เมื่อทั้งหมดโตเป็นหนุ่ม ท้าวซึ่งเป็นพระโอรสของ 6 มเหสีได้ออกตามนางสุมณฑา ท้าวทั้งหกพบกับสินไซกลางป่าเห็นว่ามีฤทธิ์กล้าหาญ จึงออกอุบายให้สินไซไปตามหานางสุมณฑา สินไซเชื่อจึงออกตามหาพร้อมด้วยสีโหและสังข์ ทั้งสามพี่น้องต้องฝ่าฟันอุปสรรค ต่อสู้กับทั้งยักษ์ นาค ครุฑ งูซวง จนรบชนะและฆ่ายักษ์กุมภัณฑ์ตาย สุดท้ายก็ได้นำนางสุมณฑากลับคืนมา แต่พอเดินทางกลับมาสมทบกับท้าวทั้งหก กลับถูกผลักตกเหว สินไซเกือบสิ้นชีวิต แต่พระอินทร์ลงมาช่วยไว้

ต่อมาความจริงถูกเปิดเผย ทำให้ท้าวกุศราชสั่งเนรเทศมเหสีและโอรสทั้งหกออกจากเมือง แล้วไปรับนางจันทา นางลุน สินไซ สีโหและสังข์กลับเมืองเปงจาล แล้วมอบเมืองเปงจาลให้สินไซขึ้นปกครองแทน ต่อมายักษ์กุมภัณฑ์ได้รับการชุบชีวิตจากพระยาเวสสุวรรณเจ้าแห่งยักษ์ ให้ฟื้นขึ้นมาอีกครั้ง จึงมาลักลอบนำนางสุมณทากลับเมืองอโนราช และจับสินไซไปเป็นตัวประกัน ทำให้สีโหและสังข์ตามไปช่วย จนเกิดสงครามใหญ่อีกครั้ง พระอินทร์จึงมาไกล่เกลี่ย พร้อมเสนอทางออกที่ทุกฝ่ายยอมรับได้ สุดท้ายทุกฝ่ายได้กลับไปสู่บ้านเมืองดำรงชีวิตอย่างมีความสุข

นี่ก็เป็นเรื่องราวของวรรณกรรมเรื่องสินไซ ที่ถูกจารึกไว้ผ่านจิตรกรรมฝาผนัง หรือฮูปแต้ม ที่สิม วัดไชยศรี นอกจากนี้จังหวัดอื่นๆ ของภาคอีสานยังมี “สิม” และเรื่องราวของ “ฮูปแต้ม” อีกมากมายที่ยังไม่เคยเห็น

การเดินทาง

วัดไชยศรี หรือ วัดใต้ อยู่ห่างจากตัวเมืองขอนแก่นประมาณ 21 กิโลเมตร โดยสามารถใช้เส้นทางตามถนนมะลิวัลย์ สายขอนแก่น-ชุมแพ ถึงกิโลเมตรที่ 14 แล้วเลี้ยวขวาตามเส้นทางสาวะถี ผ่านบ้านม่วง ระยะทาง 7 กิโลเมตร ก็จะเจอวัดไชยศรี

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) สำนักงานขอนแก่น โทร.0-4322-7714-6

หากใครมีโอกาสมายังจังหวัดขอนแก่น ก็อย่าลืมแวะเวียนกันมาที่ “วัดไชยศรี” นอกจากจะได้เห็นฝีมือของช่างแต้มในอดีตแล้วยังจะได้เรียนรู้เรื่องราวต่างๆ ผ่าน “ฮูปแต้ม” อีกด้วย

 

ขอบคุณข้อมูลจาก MGR Online, TAT Views Blog และ สำนักศิลปากรที่ 9 ขอนแก่น

ติดตามข่าวสารอินเทรนด์ได้ที่ TrendyNews

 

 

 

 

26 thoughts on ““สิม” อีสาน “วัดไชยศรี” มีเรื่องเล่าผ่านฮูปแต้มสุดคลาสสิก

  1. We are a gaggle of volunteers and opening a brand new scheme in our community. Your web site provided us with helpful information to paintings on. You have performed an impressive process and our entire group can be thankful to you.

  2. Awesome website you have here but I was curious if you knew of any community forums that cover the same topics discussed in this article? I’d really like to be a part of online community where I can get suggestions from other knowledgeable people that share the same interest. If you have any suggestions, please let me know. Appreciate it!

  3. Unquestionably believe that which you said. Your favorite reason seemed to be on the internet the simplest thing to be aware of. I say to you, I definitely get irked while people think about worries that they plainly do not know about. You managed to hit the nail upon the top and also defined out the whole thing without having side effect , people could take a signal. Will likely be back to get more. Thanks

  4. Hey! This is kind of off topic but I need some guidance from an established blog. Is it difficult to set up your own blog? I’m not very techincal but I can figure things out pretty quick. I’m thinking about setting up my own but I’m not sure where to begin. Do you have any points or suggestions? Cheers

  5. Hello There. I found your blog using msn. This is a very well written article. I’ll be sure to bookmark it and come back to read more of your useful information. Thanks for the post. I’ll certainly comeback.

  6. Useful info. Fortunate me I found your web site by accident, and I am surprised why this coincidence did not took place in advance! I bookmarked it.

  7. Hello there, just became alert to your blog through Google, and found that it is truly informative. I’m going to watch out for brussels. I will be grateful if you continue this in future. Many people will be benefited from your writing. Cheers!

  8. There are certainly a whole lot of details like that to take into consideration. That may be a great level to carry up. I provide the thoughts above as common inspiration however clearly there are questions like the one you deliver up where a very powerful thing will likely be working in sincere good faith. I don?t know if best practices have emerged around issues like that, however I’m certain that your job is clearly recognized as a fair game. Both girls and boys really feel the impact of just a moment’s pleasure, for the rest of their lives.

  9. Good write-up, I am regular visitor of one’s website, maintain up the excellent operate, and It’s going to be a regular visitor for a long time.

  10. Hey very cool web site!! Man .. Excellent .. Amazing .. I will bookmark your site and take the feeds also…I am happy to find a lot of useful info here in the post, we need develop more strategies in this regard, thanks for sharing. . . . . .

  11. Hey just wanted to give you a brief heads up and let you know a few of the pictures aren’t loading properly. I’m not sure why but I think its a linking issue. I’ve tried it in two different internet browsers and both show the same outcome.

  12. whoah this blog is wonderful i love reading your articles. Keep up the good work! You know, many people are hunting around for this information, you can aid them greatly.

  13. Blockchain: A chain of many blocks, each of which consists of numerical data without any central supervision. From a cryptographic point of view, the blockchain is safe and untamed.

  14. Globally, Spotify is still far ahead of Apple. As of December last year, Spotify said that there are 207 million active users worldwide, of which 96 million are paid users, or subscribers during the trial period, and the remaining Spotify active users have chosen a free advertising version of the service.

  15. The scare is part of a nationwide burst of measles outbreaks in California, New York state, Washington, New Jersey and Michigan, according to the U.S. Centers for Disease Control. In a statement CDC officials blamed “an increase in the number of travelers who get measles abroad and bring it into the U.S., and/or further spread of measles in U.S. communities with pockets of unvaccinated people.”

  16. When I ultimately decided to freeze my eggs—which would involve hormone-stimulating meds, daily injections, and ultimately an egg-retrieval procedure—she supported me quietly, allowing for the unspoken space of our unclear future to exist between us. She sat near me while I injected myself in the stomach four times a day, held me the night after the egg retrieval, brought me heating packs and water and ice cream. It was clear this was my choice; we’d figure out the rest later.

Leave a Reply

Your email address will not be published.